Actuele onrust in de klas? Breng de rust terug in 10 minuten 🔑

Gewelddadige protesten tegen de komst van een azc in Loosdrecht. Politici die olie op het vuur gooien met hun aanwezigheid, maar vooral met hun uitspraken. Over 'omvolking' of beweringen dat vluchtelingen uit Gaza 'wakker worden met de intentie om te moorden'. Of, een demonstrant die zegt dat 'jonge jongens die 23 uur per dag met een stijve lul rondlopen' het dorp onveilig maken en dààrom niet welkom zijn.

Bizarre en weerzinwekkende uitspraken. Onderbuikgevoelens. Volledig ongegrond, maar ze krijgen wel de aandacht. Misschien hoor jij ze ook in je klassen?

If it bleeds, it leads

In de Staat van het Onderwijs waarschuwt de Inspectie voor de kwetsbaarheid van Nederlandse leerlingen in de huidige gepolariseerde wereld. Maatschappelijke conflicten en felle protesten belanden razendsnel in de klas. Via de keukentafel, maar vaker nog via weldoordachte algoritmes.

De klas verandert zo in een echokamer. Jongeren nemen de zwart-witdiscussies van volwassenen en politici klakkeloos over. Zonder enige nuance. 'Zij' zijn gevaarlijk, 'wij' zijn het slachtoffer en moeten onze 'beschaving', onze 'normen en waarden' koste wat kost verdedigen.

Het resultaat? Een grimmige sfeer of ongemakkelijke stiltes.

Hoe ga je het gesprek aan zonder dat de vlam in de pan slaat? Hoe werk je aan de geactualiseerde kerndoelen rondom kritisch denken en respectvol communiceren als de emoties zo hoog zitten?

Boeken als kompas: een veilige ingang

Naar aanleiding van de verbijsterende actualiteit van de afgelopen weken moest ik direct aan één specifiek boek denken. Eigenlijk had ik een heel andere leestip in gedachten voor deze week, maar ik heb besloten die even te parkeren en dit boek naar voren te halen. Omdat het nú nodig is. Omdat verhalen kunnen fungeren als een kompas in verwarrende tijden.

Hoe dan? Open de deur naar een goed gesprek via de kracht van fictie. Haal de discussie uit de actualiteit en verplaats hem naar een veilige, fictieve wereld. Maak er een gewoonte van. Liefst iedere week op een vast moment. Heb je weinig tijd zou je het met 10 minuten kunnen redden, bijvoorbeeld tijdens een lesopstart of - afsluiting, maar meer tijd is natuurlijk beter.

Je werkt zo niet alleen aan een stimulerende taal- en leesomgeving, maar laat leerlingen ook in een veilige setting oefenen met kritisch of creatief denken, hun gedachten onder woorden brengen en respectvol op elkaar reageren.

Daarom tippen we deze week het boek Het sleutelbos van Najiba Abdellaoui in de verhalendojo. Een ijzersterk verhaal voor de onderbouw dat perfect aansluit bij de belevingswereld van vmbo- en praktijkonderwijsleerlingen én een geniale spiegel is voor de gebeurtenissen in onze huidige samenleving.

In de gratis leestip sla je makkelijk en snel een brug naar de belevingswereld van je leerlingen:

• Raken zij wel eens iets kwijt?

• Wat raken ze het méést kwijt?

• Heeft het kwijtraken - net als bij Fatih - ook wel eens nare gevolgen gehad?

Masdoud, de geniepige sleutelmaker én tirannieke burgemeester, heeft de stad in zijn greep. Zijn regels zijn even bizar als wreed. Raak je je huissleutel kwijt? Dan kost een nieuwe sleutel evenveel als je héle huis. Kun je dat niet betalen? Dan raak je je huis kwijt, ben je 'thuisloos' en word je direct verbannen naar een verschrikkelijk tentenkamp buiten de stad. Dit overkomt Fatih en zijn moeder.

Masdoud zaait bewust angst en wantrouwen onder de bewoners van zijn stad. Hij laat geen kans onbenut om de 'thuislozen' te profileren als gevaarlijke relschoppers die alleen maar zorgen voor overlast en onveilige situaties. Ze moeten dus worden gestopt, linksom of rechtsom...

De volgende stap met dit boek?

Door met je leerlingen in de wereld van Masdoud te stappen, laat je hen nadenken over de mechanismen die ze dagelijks op hun tijdlijn zien:

• Hoe én waarom spelen machthebbers en politici in op onze diepste angsten?

• Wat gebeurt er als een groep mensen structureel wordt weggezet als minderwaardig en gevaarlijk?

• Hoe kan je wapenen tegen eenzijdige en polariserende denkbeelden?

Laat je leerlingen oefenen met kritisch denken. Laat hen zich inleven in Masdoud, Fatih en de bewoners van de stad en het tentenkamp. Als ze doorkrijgen hoe bizar de echokamer van Masdoud werkt, leren ze de filterbubbel van hun eigen tijdlijn sneller te herkennen.

Samen aan de slag?

Wil jij je leerlingen naar aanleiding van de actualiteit via fictie laten nadenken, spreken en wellicht ook laten schrijven over deze maatschappelijke vragen?

Huur De Verhalendojo dan in voor een boekpromotie in de klas.
Interesse? Neem dan gerust en vrijblijvend contact op.

Als docent word je inhoudelijk compleet ontzorgd! Ik zorg voor de inhoud, de context en de visuele ondersteuning. Als docent zorg jij puur voor de vertrouwde expertise en rust in de klas. Teamwork!

Laten we samen van leerlingen lezers én kritische burgers maken!