‘Wajow mevrouw, dit is écht té beschamend!’

‘Wajow mevrouw, dit is Echt TE beschamend!’

Laten we eerlijk zijn: het leven is voor sommigen één groot mijnenveld van potentiële afgangen. Tijdens de puberteit al helemaal. Het ene moment loop je nog stoer door de gang, het volgende moment lig je midden in de aula nadat je heel cartoonesk bent uitgegleden over een bananenschil (ja, dat kan dus ook in het echt). Als volwassene kan je daar nu wel om lachen, maar als je veertien bent, zie je direct één grote stofwolk. Poef, weg sociale leven… 😶‍🌫️

Als De Verhalendojo ben ik geen docent meer, maar met 15 jaar ervaring in het vmbo en praktijkonderwijs weet ik één ding wel heel zeker: persoonlijk worden in de klas is best spannend. Voor jou én voor je leerlingen.

Hoe je die drempel verlaagt? Door zelf als eerste met de billen bloot te gaan.

Drie bulten en een huwelijk

Toen ik zelf nog als docent Nederlands voor de klas stond, gebruikte ik mijn eigen buitengewoon gênante ervaringen schaamteloos als lesmateriaal. Zo nam ik eens een eerste date als voorbeeld voor het schrijven van een persoonlijk verslag.

Tijdens deze bewuste date stootte ik mijn hoofd. Niet één keer, maar drie keer. Kei-hard. Tegen de tafel, tegen de muur naast de tafel en tegen de dakrand van zijn auto. Een absolute blamage. Ik schaamde me dood! Mijn date vond het gelukkig wel aandoenlijk. Drie bulten, een aantal dates en ontelbare afgangen later zijn we ondertussen al jaren getrouwd 🫶🏼

Mijn leerlingen smulden van dit verslag. ‘Is dit echt mevrouw?’ Uiteindelijk keken vierentwintig paar ogen me vol medelijden aan: ‘Wajow mevrouw, dit is écht te beschamend…’

Maar het werkte wel. Nadat ze aan de hand van mijn date-blunder de 5W+H-vragen hadden geoefend, gingen ze zelf enthousiast aan de slag. De verhalen die ik terugkreeg waren goud waard! Mijn ervaring: een beetje zelfspot maakt de sfeer in de klas relaxter en de drempel om te schrijven een stuk lager.

LEESTIP: Dingen die gebeuren als je erachter komt dat het leven best ingewikkeld is

Wil jij nog een beetje lachen én de schrijfvaardigheid van je leerlingen nog een laatste keer oefenen zo aan het einde van dit schooljaar? Dan is 'Dingen die gebeuren als je erachter komt dat het leven best ingewikkeld is' van Esther van der Krol de ultieme tip. Het is sowieso een geweldig boek voor ongeoefende lezers: het is een graphic novel, het zit bomvol typische puber-struggles en is ontzettend grappig en herkenbaar.

Bovendien is het ook de perfecte ingang voor geanimeerde gesprekken en zelfs voor een korte schrijfopdracht waar gegarandeerd íédereen aan mee wil doen.

Om je te ontlasten, staat er op de pagina van het boek al een Prezi voor je klaar.

Hoe pak je het aan?
1️⃣ Haal eerst inspiratie uit het boek (de benodigde pagina's vind je in de Prezi).
2️⃣ Laat je leerlingen graven in hun geheugen naar hun grootste blunder ever.
3️⃣ De enige voorwaarde: toen was het een drama, nu is het een legendarisch verhaal.

Wil je het schooljaar knallend afsluiten met een schrijfwedstrijd? Dan kun je ook direct een handig werkblad downloaden.

Werkvorm voor de laatste schoolweken: 'Echt waar?!'

Vind je het lastig om al je leerlingen te laten schrijven over hun eigen leven?
De gouden hack: laat ze een gênante situatie verzinnen. Zo doet gegarandeerd iedereen mee, zónder schaamte!

Zo werkt het

• De Opdracht: Schrijf over 'je meest gênante situatie ever'. Waargebeurd óf compleet verzonnen.

• De Harde Eis: Het moet realistisch blijven. Dus géén zombies, UFO's of bazooka's.

• De Ontmaskering: Je leerlingen lezen hun verhaal voor, of jij leest ze anoniem voor (denk bijvoorbeeld aan een grabbelton). De klas raadt: is dit écht gebeurd of glashard gelogen? Wie zet de rest het beste op het verkeerde been? Eeuwige roem (en een klein prijsje) voor de winnaar!

Maak er een ijzersterke schrijfles van

Deze activiteit is de perfecte, betekenisvolle herhalingsles voor het einde van het jaar. Daag je leerlingen uit om tijdens het schrijven scherp te letten op:

• Structuur: Denk aan de 5W+1H-vragen, een duidelijk begin, midden en einde, en het gebruik van alinea's.

• Signaalwoorden: Gebruik woorden die de chronologische volgorde logisch maken (eerst, daarna, plotseling).

• Spelling & Grammatica: Zorg dat je publiek niet struikelt over vreemde zinsconstructies of rare woorden.

Dojo-tip voor extra diepgang

Heb je wat meer tijd? Laat leerlingen elkaars verhalen eerst reviewen (peerfeedback) op spanning en geloofwaardigheid, vóórdat de grote ontmaskershow begint.

Direct aan de slag?

Je hoeft zelf niks meer uit te werken. Download het kant-en-klare werkblad direct op de boekpagina en breng het lees- en schrijfplezier lekker zelf terug in de klas!

Met deze lesactiviteit werk je aan de VO-kerndoelen 1 (taalcompetentie), 2 (begrijpen), 3 (produceren van teksten), 8 (literaire ervaring) en 18 (de school als democratische oefenplaats).

👉 Direct naar de boekpagina met Prezi en Werkblad