📰 Nieuws vs. Novelle 📖

Het debat in de Tweede Kamer over de normalisering van geweld en de recente onrust rond asielzoekerscentra: het zijn thema's die volop besproken worden in de samenleving. Misschien ook wel in jouw klas. Op hun socials worden jouw vmbo- en pro-leerlingen waarschijnlijk overspoeld met felle meningen en heftige uitspraken. Al die online herrie doet iets met je leerlingen, maar ook met de sfeer in de schoolbanken. Zulke harde opmerkingen komen vaak direct binnen en kunnen zorgen voor een hoop onrust en onzekerheid.

Want wat doen deze berichten met leerlingen die zelf een migratieachtergrond hebben of als vluchteling naar Nederland zijn gekomen? En hoe help je hen om hier, te midden van alle online herrie, een gezonde mening over te vormen?

Als docent, mediathecaris of leesmediaconsulent wil je hier misschien aandacht aan besteden. Dit raakt immers de kern van burgerschap en persoonsvorming. Alleen ontbreekt het je in de waan van de dag wellicht aan tijd om hier spontaan een betekenisvolle les omheen te bouwen.

De ideale ingang staat in de kast

Gelukkig hoef je het wiel nicht zelf uit te vinden. De ideale ingang for dit soort zware, maatschappelijke thema’s staat namelijk gewoon in de boekenkast. Door boeken een vaste plek te geven in je les, normaliseer je het gebruik ervan en sla je een waardevolle brug tussen Nederlands en burgerschap. Je oefent belangrijke denk- en taalvaardigheden, vergroot de titelkennis van je leerlingen én helpt hen tegelijkertijd te reflecteren op de wereld om hen heen.

Feit en fictie naast elkaar
Om je direct op weg te helpen, hebben we een mooie, korte Prezi gemaakt waarin we de actualiteit koppelen aan een verhaal. Aan de ene kant zie je de harde werkelijkheid uit het nieuws ("Feit"). Aan de andere kant staat de cover van de spannende novelle Nomen Nescio van Juultje Koffeman ("Fictie").

Dit actuele boek past perfect bij jouw leerlingen. Het is een thriller van amper 93 pagina's, waardoor het heel toegankelijk is voor jongeren die dikke boeken nog wat angstaanjagend vinden. Het verhaal volgt de 16-jarige Brent. Zijn oudere broer Jason sluit zich aan bij een rechtsextremistische groep en is fel tegen het nieuwe asielzoekerscentrum in het dorp. Jason betrekt Brent bij zijn plannen: vlak voor de opening moet Brent helpen om het gebouw in brand te steken, om zo 'hun cultuur te beschermen'. Maar als Brent daarna Hiba leert kennen, een meisje dat in het centrum woont, vervagen de harde grenzen tussen 'wij' en 'zij'.omheen te bouwen.

De Lesstarter in de Praktijk

In plaats van zelf uren te broeden op een geschikte lesactiviteit, kun je de Prezi direct op je digibord zetten. Laat je leerlingen aan de hand van beide voorbeelden de situatie analyseren en nadenken over waar voor hen de grens ligt. Gebruik daarvoor deze concrete lesstarter:

Feit & Fictie

• Feit: In het nieuws werd een AZC in brand gestoken.

• Fictie: In het boek (Nomen Nescio) gebeurt precies hetzelfde.

De mensen die dit doen zeggen:'Wij beschermen de Nederlandse cultuur, normen en waarden.'

Kun je dat serieus nemen als je tegelijkertijd

• Geweld pleegt?

• Spullen vernielt?

• Mensenlevens in gevaar brengt?

Waar ligt voor jou de grens tussen demonstreren voor je land en een misdaad plegen?

Van analyse naar verbinding

Door te beginnen met deze actieve analyse creëer je een veilige buffer in de klas. Omdat de vragen over het boek en de actualiteit gaan, hoeven leerlingen niet direct hun eigen persoonlijke situatie te delen. Ze kijken eerst puur naar de personages en de feiten. Dit helpt hen om rationeel na te denken en hun morele kompas aan te zetten.

Pas als dit fundament staat, het goed voelt en je er de tijd voor hebt, kun je de overstap maken naar hun eigen leefwereld en doorvragen naar hun ervaringen. Wat doen die felle, soms racistische uitspraken op de socials met hen? Juist voor leerlingen met een migratieachtergrond of een vluchtelingenverleden komen die online berichten vaak hard binnen.

Op die momenten ontstaat er in de klas ruimte voor oprechte aandacht voor elkaar, om zo de verbinding binnen de groep te stimuleren. Zo help je hen om, te midden van alle online herrie, zelf een gezonde mening te vormen.

Samen bouwen aan betekenisvol taal- en leesonderwijs

Actuele maatschappelijke thema’s koppelen aan een passend boek? Het is een geweldige manier om burgerschap en Nederlands te combineren. In de praktijk kost het uitdenken van zo'n activiteit echter vaak uren voorbereiding.

De Verhalendojo ontlast je hier graag bij. Met 15 jaar ervaring in het vo en de bibliotheken op school weten we precies wat er onder leerlingen leeft. Wij vertalen de actualiteit naar kant-en-klare, fijne werkvormen die het taal- en leesplezier direct vergroten. Jij geeft de betekenisvolle les, wij besparen je de tijd.

Vanaf nu elke week een PRAKTISCHE tip in je mailbox?

Claim dan jouw plek op de mat! 👇🏼 Ideaal te gebruiken als lesstarter of -afsluiter 👊🏼

Claim jouw plek op de mat!

Sluit je aan bij de club van docenten en leesprofessionals die definitief breken met leesweerstand.

Onze missie is simpel: van ongeoefende lezers, leesmijders en leeshaters gemotiveerde lezers maken. Zonder strijd en mét plezier.

Doe mee en ontvang elke week een kant-en-klare taal- en leestip rechtstreeks in je mailbox.

Minimale voorbereiding voor jou, maximale impact op je digibord.

Altijd 100% gratis.